Polska PokeScena w dobie AI — wątpliwości co do rozumienia
Mój kompletny powrót to to nie jest, ale naszło mnie na pewne rozważania, więc chciałbym się podzielić przemyśleniami na temat tego jak widzę Polską PokeScenę (PPS) w czasie dużej dostępności sztucznej inteligencji. Ten tekst to na razie raczej luźny ciąg myśli niż wielkie deklaracje. Piszę go, bo zacząłem zastanawiać się na nowo, co PPS-em jest, a co nie.
Czym jest Polska PokeScena
Jeśli chodzi o pojęcie Polska PokeScena, to napisałem już tekst z definicjami tego pojęcia. Zarówno tymi istniejącymi od dawna, jak i swoją własną powstałą w 2018 roku.
Najważniejsze znaczenia tego terminu to:
- Definicja klasyczna: ogół polskich stron, forów, blogów itp. o Pokémonach
- Definicja funkcjonalna (moja): najaktywniejsza część fandomu, której działanie przejawia się prowadzeniem i redagowaniem treści stron, forów, blogów itp. oraz związanych z nimi profili na portalach społecznościowych, wliczając także działalność niezależną
Czyli termin PPS odnosi się głównie do stron w internecie, ale też do twórczości niezależnej, czyli kanał YouTube także może się do niej wliczać.
Zmiany w rozumieniu terminu Polska PokeScena w toku rozwoju internetu i technologii
Definicja klasyczna, która funkcjonowała już na pewno około 2006 roku w formie podobnej do tej podanej wyżej, dobrze funkcjonowała w tamtym czasie. Mówiła ona o polskich stronach, forach i blogach Pokémon. Tylko że wówczas cały internet opierał się na takich technologiach, więc było to oczywiste.
Po roku 2010 w Polsce znaczenia nabrały portale społecznościowe jak Facebook czy Twitter, a od około 2015 roku Discord. Koło 2020 roku ważne stały się Tiktok i Reddit. W tym samym czasie także YouTube nabrało innego charakteru niż miało dekadę wcześniej. Oczywiście wymieniam tylko te najbardziej oczywiste portale, ale było ich więcej. Chodzi tu o zasadę — duża część społeczności przenosiła się od początku poprzedniej dekady z klasycznych forów dyskusyjnych i stron na grupy facebookowe i serwery discordowe.
Tę zmianę oddaje moja definicja funkcjonalna, zawierając element o profilach w portalach społecznościowych i działalności niezależnej. Niemniej jednak dalej wiąże ona w dużej mierze profile te ze stronami, co w obecnych realiach zaczyna być dość archaiczne. Zatem Polska PokeScena obejmuje od kilkunastu lat nie tylko klasyczne rozwiązania, ale i nowszą falę technologii w postaci molochów social mediów.
Co więcej, w tej dekadzie pojawiły się szeroko dostępne modele językowe zwane sztuczną inteligencją (SI lub AI), np. ChatGPT, Grok, Claude, DeepSeek, Gemini i inne. Poruszałem już ten temat w tekście Teksty AI na Polskiej PokeScenie to piramidalna pomyłka, gdzie twierdziłem, iż generowanie przytłaczającej większości treści na stronie modelami językowymi w zasadzie nie jest już PPS-em, bo nie zawiera pracy fanów. Nie potępiam jednocześnie zastosowań AI do pewnych zadań, jak np. tłumaczenie, OCR, wyszukiwanie czy praca z kodem. Masowe generowanie treści zdaje mi się być jednak być skandaliczne w tradycyjnych kategoriach PPS-u.
Wątpliwości co do rozumienia przynależności do Polskiej PokeSceny w dobie AI
Instynktowne rozumienie Polskiej PokeSceny
Kiedy dołączałem do PPS-u na przełomie 2011 i 2012 roku istniały Pokémon Valhalla (razem z Pokémon Valhalla Forum), MPoke, Pokémon Polska, PokeCollect, Forum Revival, Ultimate Teams, Wikinezka i wiele innych mniejszych projektów. Strony i fora tworzyły wtedy jeszcze społeczności, a często nawet zespoły redakcyjne. Nie było mowy o generowaniu treści, chyba że ktoś tłumaczył przez GT-chan (tak, przez Google Tłumacza), ale nie dawał on takich możliwości i po prostu często był ułomny.
Kiedy zespołu brakowało, strony stały puste, aż wreszcie przeważnie zmieniły się w otwarte archiwa lub były zamykane. Było to naturalne funkcjonowanie sceny jako funkcja fandomu, którego część była zainteresowana danym przedsięwzięciem.
Około roku 2014, może 2015, redakcje większe niż trzech członków przestały istnieć (poza wyjątkami typu PokeSpecial). Ostatnią dużą i naprawdę elitarną ekipą była redakcja Pokémon Valhalli, gdzie była w pewnym momencie prawie cała śmietanka ówczesnego PPS-u. Niemniej jednak było w niej wiele obozów, co wywoływało konflikty, a admin Daru systematycznie znikał na długie miesiące, tylko doprowadzając do serii buntów przez długie lata.
Ja zawsze rozumiałem Polską PokeScenę jako społeczność osób, które kochają Pokemony i chcą coś wokół nich tworzyć, a także zachowywać ciągłość, np. „Okej, kiedyś korzystałem z Pokedexa na tej stronie, a teraz będzie nowa generacja, to opracuję ją dla nowych fanów”. Poza samymi stronami były rzeczy bardziej tłumaczeniowe czy społecznościowe — tłumaczenie gier, mangi czy anime; konkursy, turnieje itd. Czyli fundamentem jest twórczość i wspólnota kultury fandomowej.
Zmiany w sposobie działania internetu
Dziś w przypadku konkursów często już dzieją się one wokół influenserów, jutuberów czy tiktokerów. Fandom został „sprofesjonalizowany” i zagospodarowany ekonomicznie w Polsce. Dawniej chcieliśmy szerzyć Pokemony i razem się nimi cieszyć, dziś raczej służą one do zarabiania nie tylko TPCI i Masudzie, ale też pomniejszym twórcom treści w polskim internecie.
Równocześnie większość polskich stron Pokémon ma teraz jednego redaktora zajętego dorosłym życiem lub minimalny zespół. Newsy słabo się klikają (abstrahując od tego, że dziś większość newsów Pokémon jest drobna i powtarzalna), a strony generują same w sobie mało interakcji. Nawet największe mają bardzo mało komentarzy pod tekstami.
Doprowadziło to dużą część stron do przejścia na model generowania treści przy użyciu sztucznej inteligencji, nawet masowo. Więcej o tym mechanizmie w tekście piramidalnej pomyłce. Tu zajmiemy się teraz czymś innym.
Czy to wszystko jest jeszcze Polska PokeScena czy wojna zastępcza modeli AI
W definicji PPS-u z pierwszej dekady tego wieku nie zostało oczywiście ujęte, kto ma tworzyć treści Pokémon na scenie. Było bowiem oczywiste, że będą je wykonywać fani dla fanów. Nikt nie pomyślał, że przejmie to automat.
W swojej definicji z 2018 r. przypadkiem byłem sprytniejszy, bo wspomniałem, że PPS to działalność fandomu przejawiająca się konkretnymi działaniami. Nie wyobrażałem sobie jednak, iż akurat ten aspekt zostanie podważony.
Otóż dziś wiele stron nie jest już redagowanych przez fandom, bo AI nie jest fanem. Samo człowieczeństwo Polskiej PokeSceny zostaje nadszarpnięte na naszych oczach.
W 2013 roku Listva pisał w tekście Kultura polskich Pokemaniaków w Internecie:
Jeśli jesteś zainteresowany socjologią bądź psychologią to Polska PokeScena jest organizmem, w którym młodzi ludzie sami tworzą polityczne struktury, wszczynają wojny, kłócą się i dzielą ale także jednoczą
~ Listva aka d
Dziś tradycyjny PPS jest cichy, słychać popikiwania komputerów generujących tekst, w którym można poszukać literówek, błędów rzeczowych i śladów promptów. Materiały takie generują wyświetlenia, ale nie generują więzi. Utraciliśmy coś bardzo cennego, a teraz częściowo popadamy w zwątpienie.
Do rzeczy, do rzeczy!
Mam poważne wątpliwości, czy wiele polskich aktualnie istniejących stron Pokémon powinno być w ogóle klasyfikowane jako części Polskiej PokeSceny. Rzecz jasna, ja nie zamierzam wyrokować o tym, która być powinna, a która nie.
Tylko że masowe produkowanie treści przez modele językowe jest takie nieludzkie. PPS powinien służyć zabawie, a czy ktoś dobrze się bawi wprowadzając prompt do GPT, a potem go kopiując na stronę? Ja świetnie się bawię pisząc ten tekst, choć czuję mocno, że strasznie jest zagmatwany, powtórzyłem niektóre zdania po dziesięć razy, a i tak jestem daleki od konkluzji. I tak go nie wrzucę w Groka do korekty. I tak go opublikuję, a Ty go przeczytasz 😛
Podsumowanie
Ciąg myśli odbył się. Tym razem chyba nieudany. Przyznaję. Problem został jednak zasygnalizowany, co było moim jedynym celem. Będziemy wracać do tego wątku. Wybaczcie 😉
Chcę jeszcze w tym roku podsumować co mamy na PPS-ie oraz napisać obiecany raport o AI na PokeScenie.
Zarejestruj się na PokeForum.pl
Źródło obrazka: princepipper
Zobacz też:
Nowa era AI na Pokewaw.pl (wpadka)
PokeSuby.pl dają już softsuby Pokémon Horizons
Historia strony MPokemon — tekst oficjalny
